De filosoof Piet Winkelaar reageert vol ongeloof en teleurstelling op de lopende discussie rond het seksueel misbruik in de kerk en stelt met Havel: 'Ga om met mensen die de
waarheid zoeken, maar vlucht voor hen die haar hebben gevonden.
Sinds de jaren zestig heb ik als priester en pater de kerk al de rug toegekeerd. Onze kinderen
en kleinkinderen zijn niet gedoopt. Maar als ik in krantenstukken en ingezonden brieven lees
hoe met alles en iedereen in de kerk de vloer wordt aangeveegd, wanneer ik op de teevee
mensen met haat in de ogen zie die om wraak en vergelding roepen, dan huiver ik van de
zwart-wit benadering die onmenselijke trekken krijgt. Ik ben het oneens met Antoine Bodar
en zijn kerkelijke geloofsleer, maar ontroerd door zijn betrokkenheid en liefde voor zijn kerk.
Hij wil wel de gevangenis in, boete doen voor al die misdaden. In zijn betraande ogen zie ik
meer empathie dan al die bisschoppen en gezagsdragers bij elkaar.
De machteloze bisschop
Eijk en velen met hem weten nog niet dat authenticiteit en menselijkheid belangrijker zijn
dan waarheid. Ik citeer graag de pas overleden Vaclav Havel: 'Ga om met mensen die de
waarheid zoeken, maar vlucht voor hen die haar hebben gevonden.' Veel journalisten en
brievenschrijvers hebben de waarheid gevonden en veroordelen zaken die ze amper kennen.
Het biechtgeheim was in de jaren vijftig en zestig een onaantastbaar bolwerk. Als ik in de
biechtstoel hoorde dat een van mijn confraters of medepriesters mijn biechteling seksueel
had misbruikt, dan was ik gedwongen daarover te zwijgen. Dat begrijpt niemand meer
tegenwoordig.
We zijn wezens van tegenstellingen. We hebben ze nodig die tegenstellingen om mens te
worden, maar ook om ze te overwinnen, te overstijgen en niet in een van de tegenstellingen
te blijven hangen. Dat lukt vaak niet. Ik laat me ook gemakkelijk beroeren door verschillen en
tegenstellingen die me dwingen te kiezen in plaats van ze beide onder ogen te zien en je er
mee te identificeren. Maar soms, ouder geworden, bevind ik me voorbij goed en kwaad en
voel ik tranen opwellen van lotsverbondenheid met beide partijen.
Heel wat mensen die hun verhalen van vroeger vertellen, over hun krakkemikkige
opvoeding, het belabberde onderwijs, het levensvreemde geloof, getuigen van veel
kommer en kwel. Om over de slachtoffers met een katholiek internaatsverleden maar te
zwijgen. Maar uit de hulpverlening heb ik geleerd dat het vooral de hulpeloze zelf is die zich
hulpeloos maakt. Natuurlijk moet je slachtoffers helpen, maar uiteindelijk is ‘t het slachtoffer
zelf die zich uit de put moet bevrijden. Dat kan niemand anders. Hoe groter de uitdaging,
hoe groter een leven kan worden. We kennen voorbeelden als Jan Wolkers die niet bij de
pakken neerzat maar een groot kunstenaar werd. In de media worden zielige mensen alleen
maar zieliger gemaakt door aan te geven hoe zielig ze zijn en hoe erg alles is. En daar geloven
die mensen dan in en raken nog dieper in de put.
Natuurlijk is er ook een juridische benadering nodig. Dat is de samenleving aan zichzelf
verplicht. Maar die helpt slachtoffers uiteindelijk maar in geringe mate.
Laat jezelf niets
wijsmaken. Iedereen is een mengsel van een engel en een duivel. Als je voortdurend hoort
en leest dat er veel duivels zijn en dat degenen die dit beweren zich voordoen als engelen,
word dan argwanend. Te midden van machteloosheid en verwarring is er tegelijk de hartslag
van alle dingen te vinden, waar de pijn van de wereld je wezen raakt en omzet in compassie
en betrokkenheid.
Piet Winkelaar
IJsselstein
Erwin Kamp
2012-01-25 09:11:28 25353
Nog een citaat van Havel "The salvation of this human world lies nowhere else than in the human heart, in the human power to reflect, in human meekness and human responsibility." Dit is volgens mij precies waarom het veel mensen niet lukt om hun machteloosheid om te zetten in betrokkenheid en compassie. Zolang de formele organisatie van de RK kerk uitdraagt dat men het allemaal niet heeft geweten en niet publiekelijk spijt betuigt, (er is toch zeker wel iets wezenlijks mis met het hele systeem) wordt het ook wel heel moeilijk om gevoelens van afkeer te transformeren naar compassie. Volgens mij begint het bij de erkenning van de slachtoffers welk leed zij hebben doorstaan en de waardering dat zij daarmee nu naar buiten durven te komen (ook al is het voor sommigen vijftig jaar na dato). Hen daarbij te erkennen en te ondersteunen maakt hen weerbaar.
Paul Roosenstein
2012-01-26 08:52:38 25375
Fantastische bijdrage. Het echte humane, de nuance en de religie voorbij.
Sinds de jaren zestig heb ik als priester en pater de kerk al de rug toegekeerd.